เมื่อเกิดเสียงหอน หวีด หรือเสียงดังผิดปกติระหว่างขับขี่ ผู้ใช้รถหลายคนอาจคิดว่าเกิดจากยางรถยนต์มีปัญหา หรือเป็นที่ส่วนอื่นๆของรถยนต์ แต่รู้ไหมว่าเสียงหอนนี้อาจเกิดมาจากชิ้นส่วนเล็กๆแต่สำคัญมากบริเวณล้อรถยนต์อย่าง “ลูกปืนล้อ” ที่เกิดแตกหักหรือได้รับความเสียหาย
ในบทความนี้ดันลอปจึงจะพาทุกคนไปทำความรู้จัก “ลูกปืนล้อรถยนต์” ว่ามีความสำคัญอย่างไร สาเหตุและวิธีสังเกตอาการลูกปืนล้อรถยนต์แตก และตอบคำถามที่ผู้ใช้รถหลายคนสงสัยว่าถ้าลูกปืนล้อรถยนต์แตก สามารถขับขี่ต่อไปได้ไหม และเสี่ยงอะไรบ้าง

ทำความรู้จักลูกปืนล้อ (Wheel Bearing)
ลูกปืนล้อรถยนต์ คือหนึ่งในชิ้นส่วนสำคัญที่เป็นชุดหมุนอยู่ระหว่างแกนล้อกับดุมล้อ โดยมีลักษณะเป็นโลหะทรงกระบอก ประกอบด้วยแหวนวงใน และแหวนวงนอก โดยภายในจะมีเม็ดลูกปืนคั่นกลางเพื่อให้การหมุนของเพลาราบรื่นและมีประสิทธิภาพ
โดยลูกปืนล้อรถยนต์คือตัวช่วยลดแรงเสียดทานที่เกิดขึ้นระหว่างขับขี่ ลดการเสียดสีของล้อที่กำลังหมุนอย่างรวดเร็ว และช่วยลดความร้อนที่เกิดจากการเสียดสีของโลหะได้อีกด้วย ซึ่งถ้าหากลูกปืนล้อรถยนต์แตกหรือเสียหาย อาจส่งผลต่อการควบคุมรถ และการเบรก จนก่อให้เกิดอุบัติเหตุได้
สาเหตุที่ทำให้ลูกปืนล้อแตก
แม้ว่าลูกปืนล้อรถยนต์จะถูกออกแบบมาให้มีความทนทาน รองรับน้ำหนักได้ดีระดับหนึ่ง แต่ยังมีพฤติกรรมการขับขี่ และปัจจัยภายนอกอื่นๆ ที่ส่งผลให้ลูกปืนล้อรถยนต์แตก หรือเสื่อมสภาพเร็วขึ้นได้ดังนี้
เสื่อมสภาพตามอายุการใช้งาน
โดยปกติแล้ว ลูกปืนล้อมีอายุการใช้งานเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 100,000 กิโลเมตร หรือ 2-3 ปี จึงเริ่มเสื่อมสภาพการใช้งาน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับคุณภาพของลูกปืนที่เลือกใช้ และพฤติกรรมการขับขี่ด้วยเช่นกัน
การกระแทกอย่างรุนแรง
การขับรถตกหลุมลึกบ่อยๆ ด้วยความเร็วสูง วิ่งบนทางขรุขระ ล้อกระแทกกับพื้นถนนเป็นประจำ หรือเกิดอุบัติเหตุเฉี่ยวชนสามารถทำให้ลูกปืนล้อรถยนต์แตกได้
เปลี่ยนอะไหล่ไม่ได้มาตรฐานหรือเสียหายจากการติดตั้ง
หากเลือกลูกปืนรถยนต์คุณภาพต่ำ หรือไม่ได้เปลี่ยนโดยผู้เชี่ยวชาญ อาจทำให้เกิดความเสียหายของลูกปืนระหว่างติดตั้งได้ ดังนั้นในการเปลี่ยนอะไหล่ต่างๆควรดำเนินการโดยช่างผู้เชี่ยวชาญ เพื่อลดความเสี่ยงในการใช้งานระยะยาว
เบ้าลูกปืนแห้ง
เบ้าลูกปืนจะมีจารบีที่คอยลดการเสียดสี และจะแห้งไปเรื่อยๆตามอายุการใช้งาน เมื่อจารบีแห้งจึงส่งผลให้เกิดการเสียดสีมาก และดุมล้อร้อน จนลูกปืนล้อรถเสียหายหรือแตกได้
สัญญาณเตือนลูกปืนล้อรถยนต์แตก
หากลูกปืนล้อแตก ผู้ขับขี่สามารถสังเกตได้จากอาการที่เกิดขึ้น และตรวจสอบได้ดังนี้
มีเสียงดังผิดปกติ
หากระหว่างขับขี่ได้ยินเสียงดังแหลม ดังแครกๆ หรือมีเสียงหอนดังมาจากบริเวณล้อรถยนต์ ยิ่งขับเร็วก็ยิ่งดัง จนถึงกระทั่งคนนั่งในรถรู้สึกหูอื้อได้ หากมีอาการแบบนี้สันนิษฐานได้เลยว่าอาจเกิดจาก ลูกปืนล้อรถยนต์แตกหรือเสื่อมสภาพแล้ว
รถยนต์แกว่ง
ลูกปืนล้อรถยนต์แตกส่งผลให้การขับขี่ไม่มั่นคง พวงมาลัยสั่น ควบคุมรถได้ยากขึ้น โดยเฉพาะเวลาเบรกรถอาจรู้สึกว่าล้อรถหลวมหรือเกิดอาการส่าย ควรเปลี่ยนลูกปืนใหม่ทันทีเพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดอุบัติเหตุ
ล้อมีอาการสั่น
หากสงสัยว่าลูกปืนล้อฝั่งไหนมีปัญหา ให้ทำการยกรถด้วยแม่แรงจนล้อลอยเหนือพื้น จากนั้นใช้มือจับล้อที่ตำแหน่ง 12 และ 6 นาฬิกา แล้วลองออกแรงโยกเข้า-ออก โดยปกติล้อจะไม่สามารถขยับไปมาได้ หากล้อมีอาการสั่นแสดงว่า ลูกปืนล้อรถยนต์แตกหรือหลวมแล้ว
หากลูกปืนล้อแตก ยังขับต่อไปได้ไหม? อันตรายแค่ไหน?
มีผู้ใช้รถหลายคนคิดว่า ถ้าลูกปืนล้อรถยนต์แตกสามารถฝืนใช้ไปก่อนได้ชั่วคราว แต่ความจริงแล้วคือไม่ควรอย่างยิ่ง เพราะเสี่ยงเกิดอุบัติเหตุรุนแรงได้ หากรู้ว่าลูกปืนแตกแล้ว ให้ลดความเร็วลงทันที และขับช้าๆหาจุดจอดรถที่ปลอดภัย หรือจุดซ่อมที่ใกล้เคียงให้เร็วที่สุด
แม้ในช่วงแรกจะแค่มีเสียงดังรบกวน แต่หากฝืนใช้งานต่อไปด้วยความเร็วสูง อาจเกิดเหตุล้อล็อค ทำให้ล้อหยุดหมุนกะทันหัน หากเกิดขึ้นขณะวิ่งมาด้วยความเร็วสูงรถอาจเสียหลักพลิกคว่ำได้ทันที หรือในกรณีร้ายแรง อาจทำให้ล้อหลุดออกมาระหว่างขับขี่ได้เลยทีเดียว
ปัญหาลูกปืนล้อรถยนต์แตก อาจดูเหมือนเรื่องเล็กน้อยในตอนแรกเพราะรถยังคงวิ่งได้ แต่ความจริงแล้ว นั่นคือสัญญาณเตือนของอันตรายบนท้องถนน การตรวจเช็กและเปลี่ยนทันทีที่พบอาการ ไม่เพียงแต่จะช่วยรักษาความปลอดภัยของคุณและเพื่อนร่วมทาง แต่ยังช่วยป้องกันความเสียหายลามไปถึงชิ้นส่วนอื่นของรถยนต์เช่น เพลาขับ หรือระบบ ABS ได้อีกด้วย

